Trwałość efektu to jedno z najczęstszych pytań pacjentów rozważających zabieg. Odpowiedź jest jednoznaczna w kwestii samej korekcji, ale wymaga doprecyzowania jeśli chodzi o proces starzenia się oka. Laser trwale zmienia kształt rogówki, natomiast nie zatrzymuje procesów, które zachodzą w oku z wiekiem. Warto więc wiedzieć, od czego zależy efekt zabiegu laserowego, kiedy wada może powrócić i czego można oczekiwać po latach.

Czy laserowa korekcja wzroku jest trwała? Od czego zależy efekt zabiegu

Efekt laserowej korekcji wzroku jest trwały. Zabieg polega na precyzyjnym przemodelowaniu rogówki, która odpowiada za około 70% całkowitej mocy skupiającej światło w oku. Tkanka usunięta laserem nie odrasta, dlatego nowy kształt rogówki pozostaje niezmieniony, a skorygowana krótkowzroczność, nadwzroczność lub astygmatyzm nie wracają samoistnie.

Trwałość korekcji nie jest jednak tożsama z gwarancją, że przez całe życie nie będzie potrzebna żadna pomoc optyczna. Laser koryguje wadę, która istniała w dniu zabiegu. Nie wpływa na procesy starzenia soczewki ani na choroby oka, które mogą pojawić się później. Na jakość i stabilność efektu laserowej korekcji wzroku wpływa kilka czynników: 

1. Stabilność wady przed zabiegiem. To warunek podstawowy. Pacjent powinien być pełnoletni, a wada nie może istotnie zmieniać się przez 24 miesięcy poprzedzających kwalifikację. Jeśli wada nadal jednak postępuje, laser koryguje jej wartość z dnia zabiegu, a oko może zmieniać się dalej.

2. Dobór metody do budowy rogówki. Podczas kwalifikacji ocenia się grubość i topografię rogówki. Na tej podstawie lekarz wybiera spośród różnych metod zabiegowych np. SmartSight Nova, FemtoLasik Nova, EBK czy  Lasek. Dobór techniki do anatomii oka ma bezpośredni wpływ na przewidywalność wyniku.

3. Precyzja sprzętu. W EYEmova zabiegi wykonywane są na laserach niemieckiej firmy Schwind. Laser excimerowy Amaris pracuje wiązką o średnicy 0,54 mm i wyposażony jest w eye-tracker 1050 Hz, który śledzi mikroruchy oka podczas zabiegu. Laser femtosekundowy Atos NextGen pracuje z częstotliwością 4 MHz i korzysta z systemu CenTrax, który naprowadza wiązkę na indywidualną oś widzenia pacjenta. Mniejsza wiązka daje gładszą powierzchnię rogówki, a poprawne ustawienie względem osi widzenia ogranicza ryzyko zjawisk takich jak halo i glare w nocy.

4. Przebieg gojenia i kontrole. Pełna stabilizacja widzenia, niezależnie od metody, może trwać do kilku miesięcy, ponieważ mózg adaptuje się do nowych warunków widzenia. Stosowanie zaleceń pozabiegowych i zgłaszanie się na wizyty kontrolne pozwala monitorować proces gojenia i ocenić efekt.

Czy wada wzroku może powrócić po laserowej korekcji wzroku?

W większości przypadków wada nie powraca. Zdarzają się jednak sytuacje, w których pacjent po latach widzi gorzej, i warto wiedzieć, skąd takie zmiany mogą wynikać. Przyczyny bywają różne, a część z nich nie ma związku z samym zabiegiem.

• Fakt: niestabilna wada przed zabiegiem może zmieniać się dalej. 

Jeśli zabieg wykonano, zanim wada się ustabilizowała, oko może nadal się zmieniać. To dlatego w EYEmova ważna jest udokumentowana stabilność wady przez 24 miesiące.

• Fakt: u części pacjentów możliwa jest niewielka regresja. 

Oznacza ona częściowy powrót wady, zwykle o niewielkiej wartości. Ryzyko jest wyższe przy większych wadach i zależy od indywidualnej reakcji rogówki na zabieg. Zazwyczaj widzenie pozostaje bardzo dobre. Jeśli efekt wyraźnie się pogorszy, okulista ocenia, czy możliwa i bezpieczna jest dodatkowa korekcja. Decydującym czynnikiem jest grubość rogówki pozostałej po pierwszym zabiegu.

• Fakt: pogorszenie widzenia może mieć przyczynę chorobową. 

Cukrzyca, niektóre leki, choroby rogówki czy zaćma mogą wpływać na ostrość widzenia niezależnie od przebytej korekcji laserowej.

• Mit: efekt lasera działa tylko przez kilka lat. 

Zmiana kształtu rogówki jest trwała, więc efekt pozostaje trwały. Jeśli po wielu latach widzenie się pogarsza, zwykle odpowiadają za to inne procesy w oku.

• Mit: laser osłabia oko i grozi poważnymi powikłaniami. 

Laserowa korekcja wzroku należy do najczęściej wykonywanych i najlepiej przebadanych procedur okulistycznych na świecie. Według dostępnych badań klinicznych powikłania dotyczą mniej niż 1% pacjentów. Znaczenie ma rzetelna kwalifikacja, która pozwala wykryć przeciwwskazania jeszcze przed zabiegiem. Należą do nich ciąża, okres karmienia piersią, choroby onkologiczne i niewyrównana cukrzyca. W przypadku ciąży i karmienia zabieg jest odraczany, a powrót do kwalifikacji możliwy jest po 6 miesiącach od zakończenia karmienia piersią.

Starzenie się oczu a efekt laserowej korekcji wzroku. Co dzieje się po 40. roku życia?

Najwięcej nieporozumień dotyczy zmian, które pojawiają się z wiekiem. Pacjent po zabiegu zaczyna gorzej widzieć z bliska i zakłada, że efekt lasera przestał działać. Tymczasem przyczyną jest zupełnie inny proces.

Presbiopia (starczowzroczność) 

Soczewka wewnątrz oka z wiekiem traci elastyczność i nie potrafi swobodnie zmieniać ogniskowej. Pierwsze objawy pojawiają się zwykle około 40. roku życia, a wyraźnie odczuwalne są po 45. Dotyczy to wszystkich, także osób, które nigdy nie miały wady wzroku. Typowe sygnały to trudności z czytaniem drobnego druku, odsuwanie telefonu lub menu na odległość ręki i szybkie męczenie się przy pracy z bliska. Laser działa na rogówkę, a presbiopia dotyczy soczewki, dlatego zabieg ani jej nie wywołuje, ani nie zapobiega.

Zaćma 

To zmętnienie soczewki, które z wiekiem rozwija się u większości osób, w różnym tempie. Korekcja laserowa nie zapobiega zaćmie i nie jest jej przyczyną. Gdy pojawi się wskazanie do operacji, soczewkę zastępuje się implantem. Informacja o przebytym zabiegu laserowym jest wówczas ważna dla lekarza, ponieważ zmieniony kształt rogówki trzeba uwzględnić przy doborze mocy sztucznej soczewki.

Inne choroby związane z wiekiem 

Jaskra, zwyrodnienia siatkówki i zespół suchego oka rozwijają się niezależnie od tego, czy wykonano korekcję laserową. Z tego powodu regularne kontrole okulistyczne pozostają potrzebne także po udanym zabiegu. Starczowzroczność można skorygować osobnymi metodami. W EYEmova do wyboru są: laserowy zabieg PresbyMax, który koryguje widzenie do dali i do bliży, doszczepienie soczewek fakijnych oraz refrakcyjna wymiana soczewki (RLE). Wybór zależy od wyników badań i oczekiwań pacjenta. Więcej informacji znajduje się na stronie poświęconej korekcji starczowzroczności.

Jak długo utrzymuje się efekt laserowej korekcji wzroku?

Efekt utrzymuje się na lata, zwykle do momentu pojawienia się naturalnej presbiopii lub choroby oka, takiej jak zaćma. Nie istnieje zatem data ważności zabiegu. Skorygowana wada nie wraca według harmonogramu, a zmienia się oko jako całość. Typowy przebieg wygląda następująco:

• Pierwsze dni i tygodnie. Po technikach płatkowych i soczewkowych (FemtoLasik Nova, SmartSight Nova) powrót do codziennych obowiązków jest możliwy już następnego dnia, a na prowadzenie samochodu zaleca się odczekać około tygodnia. Po metodach powierzchniowych (EBK, Lasek) nabłonek goi się od kilku do kilkunastu dni.
• Pierwsze miesiące. Widzenie się stabilizuje. Mogą pojawiać się chwilowe wahania ostrości, suchość oka lub zwiększona wrażliwość na światło, co bywa elementem gojenia i adaptacji.
• Około 6 miesięcy po zabiegu. Wizyta kontrolna, podczas której specjalista ocenia końcowy efekt korekcji.
• Kolejne lata. Dobre widzenie się utrzymuje. Zalecana jest kontrola raz na dwa lata, która pozwala wcześnie wykryć zmiany niezwiązane z samą korekcją.
• Po 45. roku życia. Pojawia się naturalna starczowzroczność, którą można skorygować odrębną metodą.

Trwałość dotyczy skorygowanej wady, a nie odporności oka na wszystkie inne czynniki. Ochrona przed urazami i promieniowaniem UV, dbałość o nawilżenie przy skłonności do suchego oka oraz regularne badania to najlepszy sposób, by efekt zabiegu służył jak najdłużej.

O czym warto pamiętać? 

Laserowa korekcja wzroku jest trwała, ponieważ laser na stałe zmienia kształt rogówki. Przewidywalność wyniku zależy od stabilności wady przed zabiegiem, doboru metody do budowy rogówki i prawidłowego gojenia. Regresja zdarza się rzadko i zwykle dotyczy niewielkiej części korekcji. Z wiekiem pojawiają się natomiast zmiany, na które zabieg nie ma wpływu, a więc presbiopia, a w dalszej kolejności zaćma. Obie można skorygować lub leczyć osobnymi metodami.

Informację o tym, czy zabieg będzie możliwy i która metoda najlepiej odpowiada budowie oka, daje wizyta kwalifikacyjna. Podczas niej wykonywany jest pakiet badań okulistycznych, ściśle dostosowany do potrzeb pacjenta. 

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani konsultacji okulistycznej i nie zastępuje badania lekarskiego. O kwalifikacji do zabiegu, wyborze metody i postępowaniu w przypadku niepokojących objawów decyduje lekarz okulista po przeprowadzeniu badań.